Поэзия (на тувинском языке)

Кызыл-Эник Кудажы. Маргылдаа

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

МАРГЫЛДАА   Басня – Кызыдып каан демирлерден чалданмайн, Кым-даа ындыг улуг ажыл кылбайн турар. Менден дээди кижи чок – деп, Менээргенип, Маска сөглээн.   Дөжек болуп, айда-чылда бараан болган Дөжү дораан ону дыңнааш, удурланган: – Оорга-мойнум оюлгуже соктап келгеш, Оода мени тооп көрбес орта сен бе? Акың мени чугулага көрбес шааң чок, Ажыл-иштиң чөленгиижи мен-дир …

Леонид Чадамба. Чодураалар

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

КЫМ-ДЫР МЕН?   Ынак чылыг бажыңныг мен – Ыяш дыттың коңгулу ол. Тодуг чаагай чемиштиг мен – Тоорук болгаш чочагай ол.   Торгу ышкаш хоюг дүктүг Тонум чылыг – доңмас-даа мен. Кулактарым сыргаларлыг, Кудурукчуум сеглең чараш.   Чораан чоруум – даалык-даалык, Чолдуг чүвем – кашпагайым. Чойган, пөштер уламчыырда, Согунналдыр шурай бээр мен.   Аңнарның эң …

Степан Сарыг-оол. Ава Хүнүм

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

ЫНАК  ӨӨРҮМ   Агым суглар – ынак өөрүм Арным, холум чуп-ла турар; Ыры безин, чаштар ышкаш, Ында-мында шулуңнажыр.   Эриин орта чеде бээр сен, Экти-мойнуң хирин көргеш, Чараш агым саарыглары Чаштарны шуут кый деп чыдар:   «Изиг хүнге ышкамнава, Идик-хевиң ужул шымда! Арыг сериин хөөлбектерге Аңгырлар дег карбаныңар!»   АВА ХҮНҮМ   Даады-ла менче көрүп, …

Кызыл-Эник Кудажы. Анайжыгаш

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

БИР  ТӨӨГҮ   Чаңгыс хойнуң оолдары, Чарлыр дишпес найыралдыг, Кускун ышкаш, ийи кара Хураганнар чоруп-тур оо.   Авазы бир садыг чорааш, Ала бөмбүк садып бергеш: «Оолдарым, мооң-биле Ойнаңар» – дээш, чоруп каап-тыр.   Авазы тей ындындыва Ажыт кире бээри билек, Хураганнар демги бөмбүүн Хунаажып-ла эгелээннер.   Долгай мыйыс изигиже, Доңга баштар аарыгыже, Чиккиңейндир үскүлешкеш, Шиитпирни …

Степан Сарыг-оол. Байлак чуртум

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

БАЙЛАК ЧУРТУМ   Көвей хемнер кедээзинден чуглуп баткаш, Хөглүг-омак шимээн-дааштыг ырлап чыдар, Чойган-пөштүг мөөрүктерден эдектелген Чодураалыг делгем-улуг хемнер чедир Эрте шагдан ызыгуурлуг малчын чоннуң Эгээртинмес малдар сүрүү бүргеп шыпкан, Торгу-маңнык хээзи дег каас чуртум, Тодуг чоруум сенде болгаш, ынак-тыр мен.   Чиндигир көк көктүг-шыктыг шынааларда Аъттыг кижи көзүлбейн баар терең сиген, Чиргилчинниг делгем-улуг ховуларда Алдын …

Галина Принцева. Шаанак

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

* * * Шаанак чечектелди. Шаанак. Дүне, хүндүс, үргүлчүнүң… Ягаан өңнүг чечективе, ягаан өңнүг өзүмдүве, өөскүдүлге чаражынче өртемчейниң эжиктери өттүр уткуй ажыттынды. Карак таалаар чараш өзүм – кайгамчык ол өртениишкин! Камгалал чок, өлүмү чок чараш чечек – бурунгунуң аарышкызы. Делегей-даа качыгдап тур, сырын-хат-даа дарызыг-дыр. Чаагай чыттыг, чалгаан ягаан далай бооп шаанак чечектелди. Шаанак.   * …

Комбу Бижек. Сигенчилер

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

Ажылдаар дээш Алаактыва Ачам, угбам, Акыларым Айыыр, дырбааш, Алгаш, кирди. Сонуургааштың, Соондан бүдүү Чоруп кагдым. Ажылынче Албас боорга, Аргам-дыр ийин. Чашты-чашты Шаам-биле Халып ор мен. Карак-ла бо, Угбам менче Удур келди. «Ажылга саат, Аалыңче чан» Дээри магат, Девидедим. Экизи бооп, Эдертипти. Өөрүп-хөглеп, Өскен черим Өңгүр каазын, Өң-өң чечээн Магазынып Маңнап чор мен. Дески үнген Терең …

Комбу Бижек. Ховаганнар

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

 ХОВАГАННАР   Аккыр, ногаан, ала-шокар, Алдын-сарыг, челээш өңнүг, Чуруп каан дег чүзүн хээлиг Чүден чараш ховаганнар.   Дезип ойлап ужукпаңар, Дегийт сүрүп, тудуп аар мен. Черим-чуртум өңгүр каазын Дам-дам шимеп, диргизип кээр Чечектерге сыргалар бооп, Таалап ойнаан ховаганнар, Сайзанаамга шайлаар силер, Садым чечээн каастаар силер.   ЧЫРЫК  ХҮНҮМ,  ХҮННЕ!   Хөлге эштип, ойнап тур бис, …

Олег Сувакпит. Бичии Капитан

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

ХАВАЖЫГАШ   Чайып ойнап кымчыланыр Чаңгыс илиг кудуруктуг. Давып-самнап тенектенир Дагыр-мыгыр даваннарлыг, Карыш четпес узун дурттуг Хаважыгаш чоруп-тур оо!   Карандаштап чуруп каан дег, Карактары алараңнаан, Кулузуннап херип каан дег. Кулактары халбалчыңнаан, Улус көргеш, оюн эрээр, Ужур-ла бар хава иргин. Өскен чери бажың азыы – Өпейтип каан үгекчигеш. Өстүрүп каан чогум ээзи Өлзей ашак чүвең …

Николай Куулар А-Я-Н-ЧОРУК

19 октября 2021 | Поэзия, Поэзия (на тувинском языке)

Бичиилерге солун номчулга   Үннер биле сөстер чурту, Үжүктерниң делегейи Чаптанчыг өңнүктери – Чаштар өөрүн чалай берди.   А-дан Я-га чедир Аян-чорук кылыыл. Акы-дуңма, ада-ие Айтып, сургап, кады чорзун.     А-а   Авай, ачай, аал-оран – авыралдыг ада-чуртум.   Ала-буга – хемде, Ала буга – шөлде.   Ай дээрде үнүп келген, Ай чечээ частып …